| با احتساب پرتاب دیسکاوری در سی و یکم ماه مه شاتلها تنها 11 بار دیگر عازم فضا خواهند شد و پس از آن شاتلها به موزه انتقال داده می شوند. | |
|
بر اساس برنامه ریزی بلند مدت ناسا، شاتلها در سال 2010 بازنشسته و روانه موزه خواهند شد تا شاید آنجا مکانی باشد برای آنهایی که سالها در آروزی مشاهده پیچیده ترین ماشین ساخت دست بشر بوده اند.
مأموریت STS-124 دیسکاوری مأموریت STS-124 دیسکاوری مأموریت دیسکاوری در این پرتاب انتقال بخش دیگری از آزمایشگاه فضایی کیبو به ایستگاه فضایی بین المللی است. این دهمین مأموریت شاتل پس از وقوع فاجعه کلمبیا در سال 2003 و در عین حال نخستین مأموریتی محسوب می شود که اصلاحات کاملی در مخزن سوخت خارجی شاتل صورت گرفته است. خدمه مأموریت عبارتند از مارک کلی، کن هام، مایک فوسم، کارن نایبرگ، رونالد گاران و آکیهیدو هوشیدا. همچنین گرگ چامیتوف نیز در بازگشت شاتل به زمین منتقل می شود.
مأموریت STS-125 آتلانتیس مأموریت STS-125 آتلانتیس زمان تقریبی برای این پرتاب هشتم ماه اکتبر 2008 در نظر گرفته شده است. آتلانتیس در این مأموریت به سراغ تلسکوپ فضایی هابل رفته تا پنجمین و آخرین سرویس دهی به این تلسکوپ انجام شود. با انجام این تعمیرات طول عمر هابل تا سال 2013 افزایش خواهد یافت. از آنجا که آتلانتیس در این مأموریت به ایستگاه فضایی نخواهد رفت تا در صورت بروز مشکلات فنی تعمیرات لازم بر روی آن انجام شود، شاتل ایندیور برای انتقال به سکوی پرتاب آماده نگاه داشته می شود تا در صورت نیاز راهی فضا شود. خدمه آتلانتیس در این مأموریت عبارتند از اسکات آلتمن، گرگ جانسون، مگان مک آرتور، مایکل گود، جان گرانسفلد، مایکل ماسیمینو و آندرو فوستل.
مأموریت STS-126 ایندیور مأموریت STS-126 ایندیور زمان تقریبی برای پرتاب شاتل پانزدهم ماه نوامبر 2008 عنوان شده است. در این مأموریت محموله های غذایی و تجهیزات برای فضانوردان به ایستگاه فضایی منتقل خواهد شد. همچنین در بخش پایانی مأموریت فضانوردان تعیین شده تعویض می شوند. خدمه مأموریت عبارتند از کریس فرگوسن، اریک بو، استفان براون، هیدمایر استفانیشن، دان پتی ، شین کیمبرو و ساندرا مگنوس که جایگزین گرگ چامیتوف خواهد شد. مأموریت STS-119 دیسکاوری دوازدهم فوریه 2009 زمان تقریبی پرتاب این شاتل عنوان شده است. در این مأموریت چهارمین تیر مشبک ایستگاه فضایی در آن نصب شده و همچنین چهارمین سری از آرایه های خورشیدی و باتریها نیز به ایستگاه فضایی بین المللی منتقل می شوند. خدمه مأموریت عبارتند از لی آرکامبات، دومنیک آناتولی، جانم فیلیپس، استیون سوانسون، ژوزف آکابا، ریچارد آرنولد و کوئیچی واکاتا. ساندرا مگنس نیز به زمین منتقل خواهد شد. مأموریت STS-127 ایندیور به گزارش مهر، این شاتل در 27 مارس 2009 راهی فضا می شود. در این مأموریت آخرین بخش از مدل آزمایشگاه ژاپنی موسوم به کیبو به ایستگاه فضایی بین المللی منتقل می شود. خدمه مأموریت عبارتند از مارک پولانسکی، داگ هارلی، کریستوفر کاسیدی، توماس مارشبورن، داو وولف، جولی پایت و تیموتی کوپرا. کوئیچی واکاتا نیز راهی زمین خواهد شد. مأمورریت STS-128 آتلانتیس این شاتل در بهار سال 2009 راهی فضا می شود. مأموریت اصلی این شاتل انتقال مدل ایتالیایی چند منظوره Donatello به ایستگاه فضایی بین المللی است. خدمه مأموریت هنوز مشخص نشده اند اما قطعا تیم کوپرا راهی زمین خواهد شد. مأموریت STS-129 دیسکاوری جولای 2009 دیسکاوری بار دیگر راهی فضا و ایستگاه فضایی بین المللی خواهد شد. در این مأموریت نخستین بخش از سیستم ExPRESS به این ایستگاه منتقل می شود. مأموریت STS-130 ایندیور احتمالا این آخرین مأموریت ایندیور خواهد بود که بین اکتبر 2009 تا ژانویه 2010 راهی فضا می شود. در این پرتاب محموله های غذایی و تجهیزات به ایستگاه منتقل می شود. خدمه مأموریت هنوز مشخص نشده اند. مأموریت STS-131 آتلانتیس این مأموریت نیز آخرین مأموریت آتلانتیس خواهد بود. در این پرتاب مدل اتصال به ایستگاه موسوم به Docking Cargo Module به فضا برده می شود. خدمه مأموریت هنوز تعیین نشده اند. مأموریت STS-132 دیسکاوری دیسکاوری نیز در این مأموریت آخرین پرتاب خود را تجربه خواهد کرد. آوریل 2010 زمان این پرتاب اعلام شده است و در آن قطعات مدل Node 3 به ایستگاه فضایی منتقل می شود. پیش بینی می شود درصورتی که نیاز به مأموریت اضطراری دیگری نباشد این آخرین مأموریت شاتلها خواهد بود. مأموریت STS-133 ایندیور ! جولای 2010 و البته اگر ضرورتی در میان باشد. منبع:خبرگزاری مهر |
![]() |
![]() |
![]() |

سالها پیش در 12 آوریل 1961، زمانی که غرش مهیب موتورهای قدرتمند راکت حامل وستک۱ سرتاسر پایگاه فضایی بایکنور را در مینوردید، عصر جدیدی در تاریخ بشر آغاز شد که زندگی و فهم بشر از دنیای اطراف را اساساً تغییر داد. در اوج رقابتهای فضایی دو ابر قدرت زمان، اتحاد جماهیر شوروی که پیش از آن نیز تمامی رکوردهای اولیه تسخیر فضا را به خود اختصاص داده بود، بار دیگر گامی بلند برداشت تا نه تنها مردم شوروی را در این رقابت جهانی سرافراز کند بلکه جهان را وارد عصری تازه نماید، عصری که انسان توانست قدم از کره خاکی خود بیرون گذارد و برای اولین بار به فراسوی جو زمین سفر کند. یوری گاگارین، سرنشین خوشبخت این فضاپیمای تاریخی اولین بشری بود که به فضا سفر کرد. مدار گرد حامل اولین و معروفترین فضانورد جهان پس از آنکه ۱۰۸ دقیقه با سرعت ۲۷۴۰۰ کیلومتر در ساعت، یکبار زمین را دور زد، اولین فضانورد جهان را به سلامت به زمین بازگرداند و بدینسان افتخاری بینظیر برای یوری گاگارین و کشورش به ارمغان آورد. مداری که یوری گاگارین سوار بر وستک 1 پیمود، مداری بیضی شکل بود که حداقل 169 و حداکثر 315 کیلومتر از سطح متوسط زمین فاصله داشت و صفحه مدار با صفحه استوای زمین زاویهای 65 درجهای میساخت تا فرود گاگارین را در خاک شوروی تضمین نماید.
در آن زمان برای اینکه کسی عنوان پرافتخار فضانورد را کسب کند میبایستی سوار بر فضاپیمای خود علاوه بر عبور از مرز فضا و قرار گرفتن در مدار قادر به بازگشت به زمین با کپسول فضایی خود نیز میبود. وستک 1 تنها قادر به بازگرداندن فضانوردان به جو زمین بود و شرایط لازم برای فرود نرم و ایمن بر سطح خاک در این کپسول فضایی دیده نشده بود. از این رو یوری گاگارین مجبور بود در ارتفاعی خاص از کپسول به بیرون پریده و با چتر نجات خود را به زمین برساند. از آنجا که این موضوع میتوانست عنوان نخستین فضانورد جهان را از وی سلب نماید و در نتیجه چنین افتخاری عاید اتحاد جماهیر شوروی نیز نمیشد، سیاستمداران روسی تصمیم گرفتند این داستان را مخفی نگاه دارند تا اینکه این اواخر و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی این موضوع علنی شد.
داستان زندگی یوری گاگارین

یوری (نشسته) به همراه خواهر و برادرانش
سرانجام در 12 آوریل 1961، یوری گاگارین سوار بر موشک فضاپیمای وستوک1 اولین انسانی شد که مرز فضا را گشود و قدم به دنیایی اسرارآمیز نهاد. یوری بسیار مشهور شده بود و یک شبه ره صد ساله پیمود. او به ناگهان از ستوانی ساده به درجه سرهنگی ارتقاء پیدا کرد و با سران حزب کمونیست نشست و برخاست مینمود.
اولیای امر زمانی که یوری در مدار زمین بود، امید کمی به بازگشت وی داشتند و فرض بر این بود که یوری در هنگام بازگشت به زمین خواهد مرد. یوری گاگارین پس از این سفر تاریخی به چهره سرشناس جهان تبدیل شد و اتحاد جماهیر شوروی از این چهره استفادههای سیاسی بسیاری کرد. یوری گاگارین سرانجام در ۲۷ مارس ۱۹۶۸، در جریان یک پرواز تمرینی با هواپیمای میگ که بسیار مورد علاقه وی بود، کشته شد و فرصت آن را نیافت تا برای بار دوم زمین را از مدار و از فراسوی جو آن ببیند. اگرچه همواره نام یوری گاگارین به عنوان نخستین فضانورد جهان یاد میشود اما عقیده کارشناسان بر این است که اتحاد جماهیر شوروی قبل از یوری دو فضانورد دیگر را نیز به فضا اعزام کرده بود که متأسفانه هر دو بنا به دلایلی مردهاند. حدس زده میشود یکی از این دو نفر ولادمیر ایلیوشین پسر طراح معروف هواپیماهای ایلیوشین بوده است که در اثر تزریق اشتباه به مداری نادرست، هنگام بازگشت در چین به زمین برخورد کرد.
از سال 1610 تاکنون، یعنی از زمانی که گالیله تلسکوپ خود را به سوی آسمان نشانه رفت، هیچ رویدادی به اندازه ساخت و به کارگیری تلسکوپ فضایی هابل درک ما را از کیهان متحول نکرده است.»
این بخشی از معرفی نامه رسمی ناسا از تلسکوپ هابل است، با این حال مقامات ناسا برای پایان دادن به مأموریت هابل برنامهریزی میکنند.
رویدادی که اسباب ناراحتی و یاس بسیاری از دانشمندان را فراهم کرده است. دکتر بهرام مبشر، استاد فیزیک دانشگاه کالیفرنیا، اعلام کردهبود درصورتی که مأموریت تعمیر تلسکوپ فضایی هابل انجام شود، این تلسکوپ 5 سال بیشتر زنده خواهد ماند.
در حال حاضر تمامی تجهیزات و دوربینهای تلسکوپ فضایی هابل از کار افتاده و تنها 2دوربین این تلسکوپ فعال است که یکی در حوزه زیرسرخ فعالیت میکند و دوربین دیگر در طیف مرئی است.
تلسکوپ فضایی هابل، تلسکوپی غول پیکر است که در آوریل سال ۱۹۹۰ میلادی به فضا فرستاده شد. این تلسکوپ، در طول این سالها با نمایان کردن جلوههای شگفتانگیزی از عالم، به سؤالات بسیاری پاسخ گفت.
یافتههای این تلسکوپ و نظریههای کیهانشناسی و ستارهشناسی که با استفاده از تحلیل دادهها و عکسهای این تلسکوپ در 17 سال گذشته بهدست آمدهاست، در طول تاریخ نجوم و کیهانشناسی بینظیر است.
اگرچه چندسال اول مأموریت هابل به دلیل وجود پارهای از مشکلات اپتیکی در تراش آیینهاصلی هابل، عکسهای این تلسکوپ خیلی درخشان نبود، ولی با انجام اولین مأموریت تعمیر و رسیدگی، این تلسکوپ به وضعیت مطلوب رسید و در خدمت دانشمندان دنیا قرار گرفت.
در طول این سالها، هابل در مداری در بالای جو، جایی که غلظت هوا آنقدر کم است که هابل میتواند با استفاده از آیینه 2 متریاش، بسیار مؤثرتر از تلسکوپهای 6متری زمینی عمل کند، به رصد ستارگان مشغول بود.
اما همانطور که نبود جو، در آن بالا به این تلسکوپ کمک میکند تا کلوزآپهایی که از کهکشانها میگیرد، تا این حد ستایش برانگیز باشد، مشکلاتی را هم برای این تلسکوپ به وجود میآورد که مهمترین آنها عملیات تعمیر و نگهداری است.
تلسکوپ فضایی هابل هم مانند بسیاری از مأموریتهای فضایی موفق دیگر بیشتر از آنچه که پیشبینی میشد، کار کردهاست و زمزمهها درباره بازنشستگیاش به گوش میرسد. در مورد زمان پایان کار هابل و چگونگی پایان کارش حرفها متفاوت است.
اما چیزی که آشکار است این است که تا تلسکوپ فضایی بعدی آماده رفتن به فضا نباشد، این اتفاق نمیافتد.
دکتر بهرام مبشر در گفتوگویی با خبرگزاری فارس با اشاره به مأموریت شاتل فضایی برای تعمیر تلسکوپ فضایی هابل در 12 مرداد سال 87 دراینباره گفته که اگر این مأموریت و تعمیر هابل با موفقیت انجام شود، 5 نظام جدید روی این تلسکوپ نصب خواهد شد که قدرت دید دانشمندان را در فضا چندین برابر میکند.
درصورت تعمیر این تلسکوپ و نصب تجهزات جدید، هابل 5 سال بیشتر زنده خواهد ماند و درصورتی که این تعمیر انجام نشود هابل در مدار زمین منفجر خواهد شد.
هابل تنها 2 درصد بودجه ناسا را به خود اختصاص می دهد با این حال 33 درصد دستاوردهای علمی ناسا (از بیش از 700هزار عکس) توسط هابل جمع آوری شدهاست.
بسیاری از این دستاوردها (مانند سیارات خارج از منظومه شمسی) هنگام ساخت هابل حتی پیشبینی نمیشد. طرفداران هابل می خواهند عمر آن تا حداکثر زمان ممکن ادامه یابد
www.hamshahrionline.ir
اکنون چند روزی است که از آغاز سال 2008 میلادی می گذرد. دنیای نجوم و فضا در سال گذشته تحولات بی شماری را در عرصه علم فیزیک و نجوم به همراه داشت. سال 2007 سال ظهور دنباله دارهای نورانی، پرواز دوباره شاتل ها به ایستگاه فضایی بین المللی و سال تحقیقات علمی درباره خورشید بود. به پیشنهاد سازمان علمی و فرهنگی یونسکو سال 2007 میلادی سال فیزیک خورشیدی لقب گرفت. حال گذر کوتاهی داریم به 12 رخداد مهم نجومی و فضایی سال 2007 میلادی. 1دنباله دار مک نات؛ در ماه فوریه و مارس (بهمن و اسفند 1385) دنباله دار مک نات با درخشندگی بسیاری در آسمان ظهور کرد. نام این دنباله دار برگرفته از نام یک منجم آماتور است که در سال گذشته این دنباله دار را حین رصد شبانه کشف کرده بود. دم غباری مک نات که به صورت پره پره بود، از پدیده های نادری است که تاکنون در یک دنباله دار دیده شده است. این دنباله دار ابتدا در نیمکره شمالی زمین و سپس در نیمکره جنوبی قابل مشاهده بود. دنباله دار مک نات پرنورترین دنباله دار چهار دهه اخیر است که در طول روز دیده می شد. همچنین دنباله دار مهم دیگری در سال گذشته میلادی ظهور کرد که منجمان آماتور سرتاسر دنیا تصاویر زیبایی از حرکت آن را در آسمان ثبت کردند. دنباله دار هلمز (که نامش برگرفته از شخصیت معروف داستان کارآگاه شرلوک هلمز است) با فوران های بسیار خود آسمان شب بسیاری از مناطق زمین را همچون خطی نورانی روشن کرد.2- فضاپیمای افق های نو؛ فضاپیماهای افق های نو در ماه مارس (اسفند 1385) در طول مسیر خود به سمت پلوتو از کنار سیاره مشتری گذشت. آخرین فضاپیمایی که از مشتری گذر کرده و تصاویری از این سیاره را به زمین ارسال کرد، فضاپیمای گالیله بود. فضاپیمای افق های نو تصاویر بی نظیری را از فوران های قمر مشتری (یو) به زمین ارسال کرد. همچنین تصویربردار اکتشافی (LORRI) فضاپیمای افق های نو تصویرهایی را از پلوتو در زمان آزمایش جهت یابی اپتیکی (21 تا 24 سپتامبر) گرفت و آنها را تا زمان ارسال به زمین، در ابزار ضبط داده های فضاپیما ثبت کرد. فضاپیمای دیگری به نام سپیده دم نیز در سال قبل به نزدیکی سیاره مشتری پرتاب شد. این فضاپیما برای بررسی کمربند سیارک ها به مرز سیاره های مریخ و مشتری پرتاب شد3- تصویرهای بی نظیر هابل؛ برنامه ثبت تصاویر فضایی تلسکوپ فضایی هابل در سال 2007 بیشتر مربوط به عکسبرداری اعماق کیهان بود. تلسکوپ فضایی هابل در یکی از برنامه هایش تصاویر بی نظیری را از سیاره اورانوس (که هم اکنون به اعتدالین رسیده است) گرفت. در سال 2007 پس از چهاردهه از دید ناظر زمینی حلقه های اورانوس از درون دیده شد. ۴- ماموریت مریخ؛ ظاهراً ماموریت فضاپیماها و کاوشگرهای مریخ از عمر آنها بیشتر شده است. مریخ نوردهایی که در سطح مریخ حرکت می کنند در تابستان امسال از توفان های سهمگین این سیاره که بر بخشی از آن حکمفرما بود، جان سالم به در بردند. پس از آن روبات های مریخ نورد توانستند وارد دهانه یی با نام ویکتوریا شوند که عمق آن 80 متر تخمین زده می شود. در آخرین تصویرهایی که از مریخ به زمین ارسال شده است، چاه هایی در سطح مریخ دیده می شود که دیواره دارند و عمق آن 50 تا 100 متر برآورد می شود. هم اکنون مدارگرد مریخ (MRO) بر فراز سیاره سرخ در گردش است و مریخ نورد روح و دو مریخ نورد وایکینگ در سطح این سیاره حضور دارند. 5- خرده سیاره اریس؛ حال که انجمن بین المللی نجوم پلوتو را از فهرست سیاره های منظومه خورشیدی خارج کرده است، هر چند مدت یک بار خرده سیارک های جدیدی نامزد جانشینی دهمین سیاره منظومه خورشیدی می شوند. این سیارک ها همگی در منطقه یی ورای سیاره نپتون به نام کمربند کوئی پر قرار دارند. در سالی که گذشت ثابت شد خرده سیاره یی به نام اریس که در این منطقه قرار دارد از پلوتو بزرگ تر است. این موضوع، داستان حذف، جانشینی یا نه سیاره یی بودن منظومه خورشیدی را هر روز سخت تر می کند. 6- ماموریت های فضایی؛ در سال 2007 پرواز شاتل های فضایی سازمان فضایی ناسا که در پی صدمات و اتفاقات خطرناک بی شمار شاتل ها در هنگام عزیمت به مدار زمین و بازگشت از آن متوقف شده بود، دوباره از سرگرفته شد. آغازگر این پروازها ماموریت شماره 117 شاتل بود که برای نصب تجهیزات و تعویض ساکنان ایستگاه فضایی بین المللی انجام شد. در سال فیزیک خورشیدی دو فضاپیما برای بررسی و تحقیقات بیشتر درباره خورشید به فضا پرتاب شدند. فضاپیمای اینودی سازمان فضایی ژاپن و استریو سازمان فضایی ناسا دو فضاپیمایی هستند که قرار است از دو منظر متفاوت به تصویربرداری از خورشید بپردازند. 7- سیاره های فراخورشیدی؛ در سال 2007 تحول عظیمی در شناخت سیاره های فراخورشیدی رخ داد. تاکنون پنج سیاره فراخورشیدی در منظومه 51 خرچنگ کشف شده است. این منظومه بسیار شبیه به منظومه خورشیدی ما است که در آن پنج سیاره در مدارهای مختلف به دور ستاره بزرگ منظومه 51 خرچنگ در گردش اند. لازم به ذکر است که تاکنون بیش از 270 سیاره فراخورشیدی کشف شده است. 8- کشف قمر جدید زحل؛ در این سال، قمرهای جدید زحل (ششمین سیاره منظومه خورشیدی) کشف شد و تعداد اقمار این سیاره به عدد شصت رسید. 9- برنامه های فضایی چین؛ شاید کسی فکرش را نمی کرد که چینی ها تا این اندازه در علوم فضایی پیشرفت داشته باشند. آنها که دو سال پیش اولین فضانورد چینی را از پایگاهی در چین به مدار زمین فرستادند، چند ماه قبل با ارسال فضاپیمایی به ماه رقیبی جدی برای کشورهای شرق آسیا در عرصه فضا شدند. 10- پرنورترین ابرنواختر؛ پرنورترین ابرنواختر در طول تاریخ نجوم رصد شد. این ابرنواختر که SN2006JY نام گرفته در فاصله 240 میلیون سال نوری از زمین قرار دارد. 11- تصویر میرا قیطوس؛ تلسکوپ فضایی فرو سرخ اسپیتزر تصاویر دقیقی را از ستاره متغیر میرا قیطوس و توده های جدا شده از آن ثبت کرد. این ستاره که یک غول سرخ است، به خاطر نوسان های بسیاری که دارد پس از انبساط، لایه هایی را از خود جدا می کند که در فضا کشیده می شود. وسعت این توده ها بیش از 10 سال نوری است. 12- کلاس درس در فضا؛ از دیگر رخدادهای جالب توجه سال میلادی 2007 برگزاری اولین کلاس درس در فضای خارج از زمین بود. خانم «باربارا مورگان» اولین معلم فضانوردی بود که به فضا رفت و در آنجا در ارتباطی زنده کلاس درس خود را برای شاگردانش در زمین برگزار کرد.
رویا مهتریان ۴ اکتبر ۱۹۵۷ از فرودگاه فضایی بایکونور موشک حامل اسپوتنیک به فضا پرتاب شدکه اولین قمر مصنوعی کره زمین در جهان را به مدار نزدیک زمین منتقل کرد. این روز بعدها به عنوان اواین روز از هفته جهانی فضا انتخاب شد تا در قرن بیست و یکم دولت ها و ملت ها بیشتر متوجه اهمیت فضا و تکنولوژی فضایی و نقش آن در زندگی انسان باشند. به مناسبت هفته جهانی فضا که البته به علت تلاقی با ماه مبارک رمضان در ایران و برخی کشورهای اسلامی با ۵ هفته تاخیر برگزار می شود، گزارش تصویری حاضر مروری دارد به وقایع مهم فضایی متعلق به روسیه (شوروی سابق). اسپوتنیک ۱ (از روسی Cпутник به معنی ماهواره) اولین ماهواره ساخت انسان بود که در ۴ اکتبر ۱۹۵۷ در مدار قرار گرفت. کشور شوروی با پرتاب این ماهواره به فضا در دوران جنگ سرد باعث شگفتی کشورهای غرب و ایالات متحده امریکا شد. پرتاب اسپوتنیک ۱ که بخشی از برنامه اسپوتنیک شوروی بود به آغاز عصر فضا و مسابقه فضائی منجر گردید. این ماهواره به اندازه توپ بسکتبال و وزن آن در حدود ۸۳ کیلوگرم بود. اسپوتنیک ۱ دارای ۲ فرستنده رادیویی در طول موجهای ۲۰ و ۴۰ مگاهرتز بود و در مداری بیضوی در ارتفاع متوسط ۲۵۰ کیلومتر به مدت ۹۸ دقیقه به دور کره زمین چرخید. 11 نوامبر 1957 دومین قمر مصنوعی زمین، ساخت شوروی به فضا پرتاب شد که اولین قمر مصنوعی جهان به همراه موجود زنده بود.در عرشه آن سگی به نام « لایکا» وجود داشت وزن این قمر 508.3 کیلوگرم بود و 2570 بار به دورکره زمین چرخید. در سال 1963 از فرودگاه فضایی بایکونور موشک حامل « واستوک» را به همراه« یوری گاگارین» اولین فضانورد جهان به مدار پیرامون زمین منتقل کرد کلنل یوری الکسی یویچ گاگارین ، فضا نورد روسی ، متولد ۹ مارس سال ۱۹۳۴ اولین بشر در فضا و اولین انسانی است که مدار کره زمین را پیمود .در ۱۲ آوریل سال ۱۹۶۱ ، گاگارین با سفینه وستوک ۳KA-۲ (وستوک ۱) ، اولین انسانی بود که به فضا رفت . سال 1963 پرواز اولین فضانورد زن دز جهان « وانتینا تریشکووا»، صورت گرفت. "والنتینا ترشکووا" (Valentina Tereshkova) اولین فضانورد زن جهان و قهرمان اتحاد شوروی است. اولین پرواز فضانورد زن روز 16 جولای سال 1963 میلادی از فرودگاه فضایی بایکانور توسط سفینه فضایی "واستوک-6" انجام شده و تقریباً سه روز بطول انجامید. ترشکووا آکادمی مهندسی نظامی-هوایی ژوکوفسی را به پایان رساند و پروفسور و دکتر علوم فنی می باشد که بیش از 50 اثر علمی تالیف کرده است. علاوه بر این وی دارای عنوان ژنرال هوانوردیست. ترشکوا از سال 1962 تا 1997 در شمار گروهان فضانوردان قرار داشت. در تاریخ 22 ژوئن 1963 هیئت رئیسه شورای عالی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی بخاطر پرواز موفقیت آمیز و بروز شجاعت و مردانگی به والنتینا ترشکووا لقب "قهرمان اتحاد شوروی" را اعطا نمود. ترشکووا در امور اجتماعی بطور فعالی شرکت دارد. از سال 1994 وی ریاست مرکز بین المللی همکاری های علمی و فرهنگی روسیه وابسته به دولت فدراسیون روسیه را بر عهده دارد.
الکسی لئونوف از شوروی برای اولین بار در جهان وارد فضای کیهانی شد الکسی لئونوف نخستین انسانی بود که در فضا راهپیمایی کرد.او میگوید: "درپایان راهپیمایی من که حدود ۱۲ دقیقه طول کشید من ۶ کیلو وزن کم کردم و عرق از تمام بدنم سرازیر بود به طوری که مجبور بودم با دستکش مرتب چشمانم را پاک کنم. حرارت بدنم به ۲/۳۸ رسید و من برای راهپیمایی تنها ۶۰ لیتر اکسیژن داشتم در حالی که الان فضانوردان ۳۶۰ لیتر اکسیژن برای راهپیمایی با خود حمل می کنند. " در سال 1970 ایستگاه خودکار بین سیاره ای «لونا-16» به آرامی روی کره ماه فرود آمد. یک روز پس از آن نیز «لونا-16» به هنگام بازگشت استارت موفقی از سطح کره ماه داشت و از خاک ماه نیز نمونه برداری کرد. در سال 1995 اولین اتصال دستگاههای سنگیت انجام شد: ایستگاه مداری« میر» با وزن 105 تن با سفینه فضایی آمریکایی چند بار مصرف " شاتل" با وزن 104 تن متصل شد.برای اولین بار مجموعه مداری سرنشین دار "میر-شاتل" ایجاد شد که تعداد سرنشینان آن در کل 10 نفر بود. در سال 1998 اولین واحد ایستگاه فضایی بین المللی (ISS) به مدار زمین منتقل شد.در تاریخ 1/5/2001 سفینه فضایی سایوز به این ایستگاه پرواز کرد.این سفینه سه سرنشین داشت شامل:"طلعت موسابایوف"فرمانده، "یوری باتورین" مههندس عرشه و" دنیس تیتو" اولین توریست فضایی جهان. نخستین توریست فضایی دنیس تیتو که یک مشاور در بخش سرمایه گذاری نیز بود در آوریل سال ۲۰۰۱ میلادی در ماموریت جایگزینی سایوز با صرف هزینه بسیار زیاد، پس از گذراندن دوره آموزشی و آماده سازی شش ماهه در مسکو به ایستگاه فضایی سفر کرد و پس از گذشت شش روز به زمین باز گشت.








به گزارش سرویس «فنآوری» خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، ممکن است این سفینه جایگزین پروژه فعلی برای ساختن سفینه فضایی شش نفره و قابل استفاده مکرر روسیه به نام « کلیپر» شود که مدل آن چندی پیش در نمایشگاه بینالمللی وسایل هواپیمایی و فضانوردی در روسیه تحت عنوان « ماکس-2500» عرضه شد.
طراحان این پروژه آن را به طور شرطی « گیبریدنی» مینامند. برای ساخت این سفینه فضایی تازه از بهترین دستاوردهای موجود استفاده می شود. این سفینه مانند سفینه « کلیپر» یک سفینه قابل استفاده مکرر خواهد بود.
ولادیمیر سیرومیاتنیکوف، دکتر علوم فنی و مدیر کل کنسرسیوم « کاسمیچسکایا رگاتا» - دفتر طراحی سفینه فضایی تازه - در این زمینه گفت: ایده اساسی عبارت از آن است که از مزایای سفینه های به اصطلاح کپسولی و بالدار استفاده شود.
هر کدام از این سفینهها دارای مزایای بسیار بزرگ و مهمی است. کپسولها کوچکتر بوده و هنگام بازگشت از مدار زمین مصون تر هستند. باید گفت بازگشت به زمین یکی از دشوارترین بخشها در پرواز فضایی است.
سفینه تازه به شکل کپسول ساخته شده است. این سفینه پس از کاهش سرعت و رساندن آن به سطح سرعت پرواز هواپیما، در ارتفاع 10 تا 15 کیلومتری شکل خود را تغییر داده و با باز کردن بال ها می تواند روی باند فرودگاه فرود آید.
در این پروژه چتری مانند چتر سفینه « سایوز» در نظر گرفته شده که در صورت وقوع نقص فنی یا بروز وضعیت غیر قابل پیشبینی عمل خواهد کرد؛ اما اعضای اکیپ فضانوردان از چتر انفرادی برخوردار نخواهند بود.
به گزارش ایسنا از وابستگی علمی صنعتی سفارت ایران در مسکو، سفینه تازه دوبار کوچکتر از سفینه « کلیپر» و تقریبا به اندازه سفینه « سایوز» است اما میتواند پنج فضانورد را در خود جا دهد.
وقتی موشک حامل جدید با مارک « سایوز-2» ظاهر شود که اکنون با شدت تمام در حال کار روی آن هستند، وزن سفینه بیش از یک تن افزایش خواهد یافت.
وسیله اتصال و پهلوگیری برای سفینه «گیبریدنی» تغییر شکل معینی را طلب می کند، اما براساس همان سیستمی عمل خواهد کرد که قبلا ساخته شده و برای سفینه « سایوز» به کار می رود.
منبع:ایسنا

غرفه "انرگیا" در نمایشگاه MAKS 2007
ماکت "کلیپر" و ّبوران" در نمایشگاه MAKS 2007
یکی از پوسترهای نمایشگاه با مضمون فضا
ماکت "کلیپر" در ابعاد واقعی در جریان بازدید آقای "پوتین" و همراهان
فضاپیمای "سایوز تی ام-6" که "کلیپر" برای جایگزینی آن طراحی شده
ایستگاه بین المللی فضائی که "سایوز" و "کلیپر" به آن وصل می شوند
سه نمای برش خورده جانبی، بالا و پشت "کلیپر"
منبع:سایت دانشجو
مشاهدات عبارت بودند ازاندازه گیری سرعت چرخش سیاه چاله ها و نیز اندازه گیری زاویه ریزش مواد به داخل آن .این مشاهدات بر پایه عکس العمل نور در هنگام نزدیکی به یک سیاه چاله ورسیدن به مرزی که به آن"مرز آهنیK " گفته می شود صورت گرفته است.وجود این نوار مرزی که تا کنون بعلت فقدان شواهد کافی مورد تردید قرار داشت اکنون با قاطعیت ثابت شده است و بعنوان یک معیار قابل قبول از جاذبه خردکننده سیاه چاله ها مورد قبول قرار گرفته است . ماهواره سوزاکو مجهز به جستجو گر اشعه ایکس و طیف نگار اشعه ایکس است. این دو دستگاه به اتفاق این قابلیت را دارند که طیف گسترده ای از انرژی های اشعه ایکس را بخصوص آن دسته از اشعه های ایکس با سطوح بالاتری از انرژی را شناسایی کنند. به این منظور برای شروع سیاه چاله هایی با جرمهای فوق العاده زیاد در اولویت گرفته اند .این گونه سیاه چاله ها درمرکز اغلب کهکشانها وجود دارندو جرمشان معادل با جرم میلیونها تا بیلیونها خورشید در محدوده ای به وسعت کل منظومه شمسی ما است.
سیگنالهای طیفی سیاه چاله هایی که "سوزاکو" آنها را ردیابی کرده است پیش از این هم توسط ماهواره اروپایی" نیوتون" دیده شده بود اماسوزاکوازحساسیت بسیار بالاتری نسبت به انواع پیشین خود برخورداراست .
مجموعه ای از مشاهدات صورت گرفته با سوزاکونشان می دهد که مرزآهنی K در تمامی کهکشانها وجود دارد و سیگنالهای دریافتی ازآن ناشی از وجود جاذبه شدید در جوار این مرز است . به همین علت هدف بلند مدت اکتشاقات فضایی ناسا بر مبنای کشف و شناسایی مرز آهنی Kا برای یافتن تصویری مشخص از یک سیاه چاله قرار گرفته است.
این گروه تحقیقاتی با بررسی کهکشان MCG-6-30-15 به این نتیجه رسیدند که صفحه چرخانی از مواد سیاه چاله را تغذیه می کند که اصطلاحا صفحه تغذیه کننده نامیده می شود و زاویه 45 درجه نسبت به خط دید ما می سازد.چنین اندازه گیری دقیقی پیش از این امکان پذیر نبوده است. در واقع وجود مرز آهنی Kکلید معمای اندازه گیری جرم و انرژی یک سیاه چاله است.
به تازگی ناسا با همکاری جمعی از دانشمندان ایتالیایی با استفاده ازداده های ارسالی فضا پیمای "سویفت"برای اولین بار توانست نوع موادی که از سیاه چاله ها به خارج از آن پرتاپ می شوند را مشخص کند.
موادی موجود در این فورانهای سیاه چاله ای عموما در کوازارها و سایراجرام سماوی نیزدیده می شوند این مواد اغلب با سرعت نور به خارج پرتا پ می شوند . این تیم تحقیقاتی موفق به گشودن معمایی شده است که پیشینه آن به دهه هفتاد میلادی برمی گردد.
فورانهای مواد سیاه چاله ای عموما مرزهای کهکشانها را برای صدها هزاران سال نوری درمی نوردد.آنها از منابع اولیه توزیع مواد و انرژی در جهان و همچنین کلید فهم و درک چگونگی شکل گیری کهکشانها و بسیاری معماهای گشوده نشده همچون منشا انرژی در جهان می باشند.فورانهای سیاه چاله ای یکی از بزرگترین پارادوکسهای موجود در اختر شناسی هستند چراکه ازیک سو هیچ چیزی درجهان نمی تواند ازجاذبه فوق العاده شدید سیاه چاله ها بگریزد وا ز سوی دیگرمواد سیاه چاله ای باسرعت نور به فضای لایتاهی پرتاپ می شوند.ما هنوز نمی دانیم این فورانها چگونه شکل می گیرند و تنها چیزی که تا حال به قطعیت دریافته ایم این است که از چه موادی تشکیل شده اند .مبحث سیاه چاله ها برا ی چندین دهه است که به بحث داغ روز محافل علمی تبدیل شده است دانشمندان اکنون همگی بر این ایده اتفاق نظر دارند که مواد فورانی یا باید از الکترون و پوزیترون تشکیل شده باشند و یا ازالکترون و پروتون. البته اطلاعات حاصله ازفضا پیمای "سویفت" شواهدی دال بر وجود پروتون در این مواد را دارد.
اغلب کوازراها نیر فورانهایی دارند. یک کوازارهسته یک کهکشان است که انرژی اش توسط یک سیاه چاله ابر جرم که جرمی معادل بیلونها خورشید ما را دارد تامین می شود .مواد پاشنده در دو جهت مخالف فوران می کنند از صفحه گاز چرخانی که گرداگرد سیاه چاله در چرخش است .
این تیم تحقیقاتی نوعی کوازار را با نام بلازار مورد بررسی قرار دادند بلازارها کوازارهایی هستند که حهت فوارانهایشان همیشه رو به سمت مااست انگار که در مقابل یک لوله تفنگ قرارگرفته باشیم .این تیم دو بلازار را مورد مطالعه قرار دادند 0212+735 و PKS 0537-286 که در فاصله ده بیلیون سال نوری از ما قرار دارند.
تا پیش ازاین تلسکوپها قدرت دیدن حزئیات فورانها ی سیاه چاله ای را که در طول موجها ی بین طول موج امواج اشعه ایکس وطول موج امواج اشعه گاما و با انرژی معادل ده کیلو الکترون ولت (keV) و حتی بیشتربه فضا پرتاپ می شوند را نداشتند.
این تیم در مسیر تحقیقات خود به فوتونهایی برخورد کرد ه است که پس از رسیدن به حداکثر10 keV دچار افت انرژی می شوند این همان فوتونهای اشعه ایکس است که تا 10 keV به اوج انرژی خود می رسند و سپس افت می کنند.این کشف وجود زوجهای الکترون پوزیترون را رد می کند.
این تجزیه و تحلیل در چندین مرحله انجام شد.اطلاعات "سویفت" بر این اساس بود که سرعت پاشندگی مواد سیاه چاله ای تا 99.9درصد به سرعت نورنزدیک است و 200 بیلیون تریلیون تریلیون تریلیون تریلیون ذره را با خود به همراه دارد.با توجه به این مساله دانشمندان توانستند در وهله اول کل انرژیِ جنبشی این مواد را محاسبه کنند و در قدم بعدی با مقایسه بین میران این انرژی جنبشی با میزان انرژی فوتونهای نور توانستند جرم مواد پاشنده و درنهایت ترکبیات آن رابه دست آورند.
میزان جرم محاسبه شده تقریبا به اندازه جرم سیاره مشتری است به این صورت که مرکز سیاه چاله همانند یک مسلسل جرمی معادل مشتری را با سرعتی نزدیک به سرعت نوربه خارج از کهکشان پرتاپ می کند و انرژی فوق العاده زیادی را در جهان تولید می کند.
این یافته یک سر آغاز مهم برای دانستن این نکته است که مواد چگونه شکل گرفته اند و هدفی برای فعالیتها ی آتی ناسا با استفاده از تلسکوپ فضاییGLA و ماهواره ژاپنی سوزاکوخوهد بود.
منبع: Spaceflightnow.com
انجمن هوافضا(با تشکر از حافظ عزیز)
چکیده: در این مقاله سفر انسان به فضا از آمادگی برای آن تا بازگشت وشرایط حاکم بر آنجا و تاثیر این شرایط بر بدن انسان بررسی شده است.
از دیرباز انسان در رویا و در داستا نهای علمی-تخیلی در فکر سفر به فضا بود و در مرحه ی دوم به دنبال مکان امنی برای زندگی بعد از زمین بود به همین دلیل او با سعی و تلاش و پیشرفت در زمنه های مختلف علمی توانست به این رویا تحقق بخشد و در اولین قدم پا بر کره ی ماه نهاد.
در گذشته ی نه چندان دور فضانوردان از خلبانان حرفه ای و کارکشته انتخاب می شدند اما کم کم با آسانتر شدن کارها ، شرایط فضانورد شدن هم آسان شد و فضانوردها می بایست تحصیلات عالی دانشگاهی در رشته های مهندسی داشته باشند یا اینقدر بچه مایه دار باشند تا بتونند به عنوان توریست به فضا برند؛ همچنین باید شرایط فیزیکی لازم برای قرار گرفتن در آن شرایط را دارا باشد.
بعد از انتخاب آموزش ها شروع میشود تا فضانوردان آینده با محیط و شرایط فضا آشنایی کامل رو پیدا کنند مثلاً آموزش هایی از قبیل صندلی چرخون ، هواپیمای تهوع آور ، انجام تمریناتی در آب ودر بعضی موارد فضانوردان برای آمادگی بهتر و آشنایی با شرایط خارج از جو مدتی در بیابان های بی آب و علف زندگی می کنند.
بعد از اتمام آموزش ها که چند ماه طول می کشد حالا نوبت پریدن و رفتن است اما به همین سادگی ها هم نیست چون قبل از بلند شدن از زمین همه چیز باید دوباره چک شود چون وجود اشکال کوچکی در برنامه ها ممکن است یک پروژه ی بزرگ را با شکست مواجه کند بعد از اطمینان از درست بودن تمام برنامه ها شمارش معکوس شروع می شود و فضاپیما با استفاده از اولین راکت از زمین بلند میشود و در حدود 9 دقیقه به 3 برابر شتاب زمین میرسد. از حالا بی وزنی شروع شد.
چون فضاپیما خیلی سنگین است باید حدود 8 کیلومتر در ثانیه سرعت داشته باشد تا بتواند در مدار باقی بماند یعنی مغلوب جاذبه ی زمین نشود و کاهش ارتفاع نداشته باشد. البته این شرایط فقط برای فضاپیماهای مدارگرد است و برای فضاپیماهایی که بخواهند از گرانش زمین خارج شوند شتاب آنها باید 40% بیشتر شود که این کار را راکت دوم انجام میدهد .
فضاپیما با رسیدن به ایستگاه فضایی به دور آن می چرخد و بعد به آن متصل میشود و بعد از آزمایش نشست دریچه های الحاقی درها باز میشوند و فضانوردان وارد ایستگاه فضایی میشوند
شرایط در فضا :
در فضا ما احساس بی وزنی میکنیم اما این به این دلیل نیست که در آنجا جاذبه وجود ندارد بلکه بدلیل سقوط فضاپیما به سمت زمین است که بخاطر سرعت بسیار زیاد فضاپیما و انحنای زمین کاهش ارتفاع صورت نمی گیرد.
اما همین بی وزنی که هیجان انگیزترین ویژگی فضاست اثرات نا مطلوبی بر سیستم بدن انسان دارد از جمله :
1) قد انسان حدود 5/2 سانتی متر بلند تر میشود ؛ این بخاطر پخش شدن مایع درون ستون فقرات است که همراه با درد شدیدی است .وبعد از بازگشت به زمین به حالت اولیه برمی گردد.
2) سرگیجه ؛ دلیل آن این است که فشار خون به طور طبیعی به سمت سر بیشتر است که در زمین جاذبه آن را خنثی می کند و در تمام قسمت های بدن به طور یکسان پمپاژ می شود ولی بدون جاذبه مقدار بیشتری خون به مغز میرسد که باعث سر درد و بیهوشی می شود.
3) فضا زدگی ؛که واکنش طبیعی بدن نسبت به بی وزنی است و با قرص و دارو قابل حل است و به طور کلی بعد از دو سه روز خوب می شود.
4) اختلال در حفظ تعادل بدن به خاطر تاثیر در ساز و کار گوش میانی و جلوگیری از تشخیص جهت، می شود. پس از چند روز در فضا، سیستم تعادل نسبت به همه سیگنال های هدایتی بی اعتنا می شود. پس از بازگشت فضانورد به زمین این اختلال به زودی بر طرف می شود.
5) ضعف استخوان ها ؛ بدلیل نبود فشار بر استخوانها که با ورزش های قدرتی و داشتن یک رژیم غذایی مشخص می تواند این عارضه را کاهش دهد.
6) بی حسی و ضعف عضلات بدن بدلیل استفاده نکردن از آنها که تمرین های ورزشی خاص به پیشگیری از این حالت کمک می کنند. مسافرین فضا تمرینات فیزیکی مانند دویدن، دوچرخه و ... را انجام می دهند.
خوردن و آشامیدن در فضا کمی با اینجا فرق می کند چون غذاها معمولاً بصورت خمیرند و مایعات را باید با نی نوشید چون به محض باز شدن درب آنها بصورت حباب در هوا پراکنده می شود و اگر بخواهید آنها را بگیرید با وارد شدن کمترین نیرویی به آنهابه چند قسمت تقسیم می شوند و شما باید همه ی آنها را تک تک جمع کنید.
بدون جاذبه بعضی کارها خیلی آسان و بعضی کارها خیلی سخت می شوند در آنجا شما لازم نیست راه بروید یا چیزی را به زحمت جابجا کنید بلکه با وارد کردن نیرویی در جهت مخالف شما حرکت می کنید و با وارد کردن نیرویی به یک شئ آن از شما دور می شود اما همین نبود جاذبه باعث می شود هر چیزی که به حال خود رها شود در فضا شناور شود و همه چیز به هم بریزد. وخیلی چیزها گم شوند پس بخاطر همین همه چیز با چسب به جایی وصل شده و البته اگر تازه کار باشید نمی توانید به راحتی جابجا شوید چون با وارد کردن نیروی زیاد ممکن است نتوانید خودتان را کنترل کنید و به جایی برخورد کنید و صدمه ببینید.
در فضاپیما ها به دلیل کمبود و نیاز به آب و همینطور سیال نبودن آن در فضا حمام کردن در آنجا به این سادگی ها نیست و فقط با استفاده از حوله مرطوب این عمل صورت میگیرد.
خوابیدن در فضا هم جالب است چون روی هیچ جایی نمی توان لم داد و دراز کشید پس به همین دلیل کیسه های خوابی در نظر گرفته می شود که به فضاپیما وصل اند و فضانورد با طنابهایی به آن وصل می شود. البته چون در ایستگاه فضایی روز و شب وجود ندارد فضانوردان برای خود زمانی را به عنوان شب تعریف می کنند و در آن موقع می خوابند.
خروج از فضاپیما :
فضا نوردان ممکن است به دلایل زیادی از قبیل تعمیر فضاپیما اتصال بعضی قسمت ه به ایستگاه فضایی ، راهپیمایی فضایی و... لازم باشد از فضاپیما خارج شوند خارج از فضاپیما خطرات زیادی فضانورد را تهدید می کنند که با استفاده از لباس فضایی این خطرات تقریباً حل خواهند شد :
1) نبود هوا برای تنفس که در لباس فضایی اکسیژن و... برای استفاده وجود دارد.
2) تشعشعات خطرناک ماورابنفش که در زمین جو جلوی آن را می گیرد در فضا به طور مستقیم به فضانورد برخورد می کنند و احتمال ابتلا به سرطان را بالا می برد که در لباس فضایی از شیشه هایی استفاده می شود تا جلوی این تشعشعات را بگیرد.
3) گرمای زیاد؛ بدن انسان تنها میتواند بازه خاصی از دما را تحمل کند ولی دما در فضا خیلی بیشتر یا کمتر از این است که می تواند تمام مایعات بدن انسان را در چند ثانیه بخشکاند . لباس فضایی با استفاده از سیستم های تعدیل کننده ای این مشکل را برطرف می کند.
4) نبود فشار بر بدن ؛ چون بدن به خارج از آن نیرویی وارد میکند در زمین این نیرو توسط فشار هوا خنثی می شود و ما احساسی عادی داریم اما در فضا چون فشار هوا وجود ندارد حبا بهای اکسیژن در رگ ها ایجاد می شود و مانع از رسیدن خون به بقیه ی نقاط بدن می شود.در فضاپیما و لباس فضایی با استفاده از لایه های مختلف لباس این فشار ایجاد می شود همچنین در قسمت هایی مانند پاها در صورت نیاز بادکنک هایی باد می شوند تا فشار بر روی پا ها ایجاد شود. در یک لباس فضایی قسمت های دیگری از قبیل کنترل کننده ها ، دوربین ها ، وسایل ارتباطی و... وجود دارد .
5) در فضا چون همیشه جایی برای گرفتن آن و جابجا شدن نیست ممکن است فضانورد با وارد کردن یک نیروی اشتباه از سفینه دور شود وبه همین سادگی نتواند به فضاپیما برگردد و درفضا گم شودپس فضانوردان برای جلوگیری از بروز چنین مشکل هایی با طناب بسته می شوند یا با استفاده از بازوهای مکانیکی که به فضاپیما وصل اند از فضاپیما خارج می شوند.
بازگشت به زمین :
برای بازگشت به زمین فضاپیما با رسیدن به جو زمین باید جهت خود را عوض کندکه با استفاده از موتورهایی این کار انجام میشود و مقدار زیادی از سرعت خود را نیز کم کند که بسیاری از آن توسط مولکولهای هوا انجام می شود اما مشکل دیگر گرم شدن فوق العاده زیاد نوک فضاپیما است که دلیل آن این است که بدلیل سرعت بالای فضاپیما مولکول های هوا اجازه فرار از جلوی آن را پیدا نمی کنند و فشار هوا بسیار زیاد می شود که در نتیجه دما نیز زیاد می شود.
بعضی فضاپیما ها با کم شدن سرعتشان در آب دریا فرود می آیند و بعضی دیگر مثل شاتل ها میتوانند مثل هواپیما در باند فرودگاه فرود بیایند.
با پیاده شدن فضا نوردان آزمایشات زیادی روی بدن آنها انجام می شود تا اثرات شرایترن آنها بررسی شود.
منبع:http://3in4.blogfa.com/
فضای خارج از جو مکانی بسیار خطرناک است اگر شما بدون لباس فضایی به خارج از فضاپیما یا مکانی با کمبود یا نبود جو مانند مریخ یا ماه گام بگذارید آنچه که ظرف چند دقیقه رخ می دهد بدین شرح خواهد بود.
-در کمتر از 15 ثانیه به دلیل نبود اکسیژن هوشیاری خود را از دست می دهید.
-خون و مایع بدن به دلیل کمبود یا نبود فشار هوا بخار می شود و سپس یخ می زند.
- بافت های بدن(پوست،قلب،دیگر ارگان های داخلی) به دلیل اتساع مایع داخل بدن که در حال بخار شدن است از هم باز می شوند.
- با تغییرات شدید دمایی مواجه خواهید شد:
تابش آفتاب:120 درجه سلسیوس
سایه: 100- درجه سلسیوس
- در معرض انواع گوناگونی از تشعشعات از جمله تشعشعات کیهانی و بادهای خورشیدی قرار می گیرید.
- اصابت خرده سنگ های فضایی،آشغال ها و قطعات ماهواره ها و فضاپیماها با سرعت های بالا.
برای محافظت در برابر این خطرات یک لباس فضایی باید دارای شرایط زیر باشد:
تنظیم فشار هوا:
لباس فضایی با فراهم کردن فشار هوای مناسب مایع درونی بدن را در سطح مایع نگه می دارد یا به عبارت دیگر از بخار شدن مایع بدنی جلوگیری می کند.لباس فضایی اساسا یک بالون پر از باد است که با بافتی لاستیک مانند ازجنس نئوپرین(Neoprene )ساخته شده و امکان تنظیم فشار هوا را برای فضانورد فراهم می کند.
بیشتر لباس های فضایی در فشاری کم تر از فشار معمولی هوا (1 اتمسفر) کار می کنند؛شاتل های فضایی در فشاری برابر با فشار معمولی جو فعالیت می کنند.لباس فضایی مورد استفاده ی فضانوردان شاتل در فشار 0.29 اتمسفر کار می کند .بنابراین فشار کابین شاتل باید قبل از پوشیدن لباس برای راهپیمایی فضایی کاسته شود.یک فضانورد که برای راهپیمایی فضایی آماده می شود در خطر انطباق با این تغییرات فشار بین لباس فضایی و کابین شاتل قرار دارد.
اکسیژن:
لباس های فضایی توانایی استفاده از هوای معمولی را – 78 درصد نیتروژن،21 درصد اکسیژن و 1 درصد گازهای دیگر –برای تنفس،به دلیل فشار کم موجود که به طرز خطرناکی موجب تجمع کم اکسیژن در شش ها و خون فضانورد می شود،ندارد.بنابراین بیشتر لباس های فضایی اکسیژن خالص را برای تنفس فضانوردان فراهم می کنند.لباس های فضایی اکسیژن مورد نیاز را به وسیله شیلنگی از خود فضاپیما یا از کوله پشتی ای که فضانوردان می پوشند تامین می کند.
هم شاتل و هم ایستگاه فضایی بین الملی هوای ترکیبی معمولی ای را که مانند هوای قابل تنفس ماست استفاده می کنند. بنابراین یک فضانورد برای این که بتواند از لباس فضایی ای که از اکسیژن خالص بهره می برد، استفاده کند باید یک دوره ی "پیش تنفسی "را با تنفس اکسیژن خالص در مدت زمانی اندک پیش از پوشیدن لباس بگذراند.این دوره ی پیش تنفسی با اکسیژن خالص باعث حذف نیتروژن از خون و بافت بدن فضانورد می شود،در اینصورت خطر تطبیق به کمترین حد خود خواهد رسید.
کربن دی اکسید:
در اثر بازدم فضانوردان کربن دی اکسید تولید می شود که در فضای محدود لباس ،این گاز در سطح بسیار خطرناکی تجمع خواهد کرد پس باید کربن دی اکسید اضافی از هوای لباس حذف شود.لباس های فضایی از قوطی های لیتیم هیدروکسید برای حذف آن استفاده می کنند که این قوطی ها یا در کوله پشتی لباس است یا از طریق شیلنگ های الحاقی به فضاپیما کار می کنند.
دما:
برای مطابقت با تغییرات دما،بیشتر لباس های فضایی با موادی مانند نئوپرین (Neoprene )،داکرون (Dacron ) و لایه های بازتابنده بیرونی( مایلار یا بافت های سفید و روشن) برای بازتاباندن نور خورشید عایق شده اند.بدن فضانوردان هم ،در هنگام کار مخصوصا فعالیت های شدید در طی راهپیمایی های فضایی تولید گرما می کند.اگر این گرمای تولید شده از بین نرود،آب از دست رفته ی بدن از طریق تعریق فضانورد،باعث تشنگی زیاد و گرما زدگی فضانورد می شود.برای از بین بردن این گرما،لباس های فضایی از یک سری خنک کننده ها مانند وزیدن هوای خنک - در پروژه های مرکوری و جمینی- یا لباس هایی که با جریان آب خنک می شوند -از پروژه آپولو به بعد- استفاده می کنند.
خرده سنگ های فضایی:
برای محافظت فضانوردان در برابر اصابت این خرده سنگ ها لباس های فضایی از لایه های چندگانه ای از مواد بادوامی مانند داکرون( Dacron) یا کولار ( Kevlar) استفاده میکنند.این لایه ها همچنین از پاره شدن لباس در مواجهه با لبه های تیز قسمت هایی از فضاپیما ها یا سنگ های سیارات و ماه جلوگیری می کند









